Cao!!! Evo ja cu pokusati da vam postujem sve sto je potrebno za prijemni na FDU smer FTV produkciju. Naravno bice jos tu svega i svacega vezanog za Film i TV. Nadam se da ce nekome ovo pomoci.

Tuesday, November 22, 2005

TV pojmovi

Ovo su neki pojmovi koji se koriste na televiziji:


U-matic - format snimanja i reprodukovanja tv signala dizajniran i razvijen krajem šezdesetih, početkom sedamdesetih; širina trake iznosi 3/4 inča, a na njoj su smešten audio (0,80 mm) i video (0,83 mm) trag; maksimalna dužina snimka iznosi 74 minuta u Lo-Band varijanti, odnosno 60 minuta u Hi-Band varijanti; pored ove dve postoji i treća, SP (engl. Superior Performance), varijanta;

Takovska ulica - zgrada TVB smeštena u broju 10; demolirana 5. oktobra 2000, potom rekonstruisana i otvorena maja 2004. godine;

Tanjug - Telegrafska agencija Nove Jugoslavije; srpska informativna agencija pokrenuta 15.11.1943;

Tehničko vođstvo - sektor TV stanice zadužen za red u televizijskom studiju;

Teletekst - sistem povezanih kodiranih tekstovnih stranica, prenošen televizijskim signalom, dostupan preko specijalnih TV aparata i uspostavljen od strane TV stanice; koristi se od juna 1980, u Srbiji od marta 1994. godine - u TVB; Teletekstu je srodan »Videotekst;

Televizija - medij; od grčke reči tele (daleko) i latinske reči visio (vidim) - gledanje na daljinu; prvi uspešni pokušaji stvaranja televizije sežu u 1888. godinu, kada je nemački fizičar Paul Nipkov patentirao katodnu cev; naredni pokušaji vezuju se za neke druge naučnike, od kojih je najpoznatije ime Vladimira Zvorikina; oko 1920. škotski inžinjer Džon Logi Berd prezentuje svoj televisor, a sredinom te decenije počinje ekspanzija televizije. Naredna decenija biće obeležena otvaranjem televizija u Americi (iako se tamo i ranije javljao ovaj medij - u eksperimentalnom obliku) i Evropi (najpoznatiji je primer hitlerovske Nemačke); četrdesete će obeležiti prividan pad u razvoju televizije - prividan, jer Amerika preuzima vodeću ulogu i patentira TV u boji, a Evropa ostaje bez TV programa za vreme rata; pedesete su najrodnije u istoriji evropske televizije - osnivane su televizije u svim delovima Evrope, a 1958. i u Srbiji. Kraj veka obeležiće i digitalizacija medija, kojoj će se i televizija predati. Osamdesete će doneti Teletekst (ili Videotekst) a devedesete znače ekspanziju digitalne televizije;

Telop - televizijska slika, slika koja se pojavljuje na ekranu; u TV jeziku: grafika koja prati govor lica;

Test signal - TV slika koja se postavlja kada se program ne emituje; na test signalu se vidi spektar boja (shodno tehnici - c-b ili kolor) i natpis televizije; jedna serija test signala sadržala je i digitalni sat;

Time code - engl. tv pojam za identifikaciju svakog kadra (frejma, od engl. frame), prema satu, minutu, sekundi i milisekundi (HH:MM:SS:MSMSMS);

Toranj na Avali - televizijski (i jedno vreme poštanski) antenski stub sa pratećim objektom; 202,85 m visoka betonska konstrukcija; datira iz 1961. godine, kada je na konkursu za toranj pobedio rad arhitekata Uglješe Bogunovića i Slobodana Janjića i konstruktora Milana Krstića; osmišljen kao raketa koja se oslanja celom površinom na tle, ali kasnije se usvaja sugestija inženjera Đorđa Lazarevića da se konstrukcija oslanja na tri noge; radovi su počeli 14. oktobra 1961, a toranj je završen sredinom 1965; u početku se na vrhu nalazio rotirajući restoran, ali je on iseljen, usled nedostatka prostora za »Drugi program TVB; srušen za vreme bombardovanja Srbije 1999; postoje inicijative za njegovo ponovno podizanje;

Treći kanal (3K) - jedan od tri zemaljska kanala TVB; startovao 1. jula 1989. kao OK kanal iz Doma Omladine; kasnije preseljen u Sava centar, gde se i danas nalazi; osmišljen kao zabavni kanal za mlade; tokom burnih događaja uvođene i informativne emisije; utemeljio kratke forme, tematske emisije, muzičke i filmske programe u jugoslovenskom TV prostoru; tokom vremena sarađivao sa mnogim inostranim TV stanicama, između ostalih i sa MTV;

TV Dnevnik (TVD, Dnevnik) - glavna informativna emisija TVB; emituje se od 23. avgusta 1958; prvobitno emitovan u 20.00, a potom uvedeni i novi termini - 17.00, 19.30 (sa termina od 20.00 sati na 19.30 prešlo se 1. oktobra 1974) i 22.30; poslednji Dnevnik, Dnevnik 3, od kraja 2002. se emituje u 23.00, a od kraja 2004. od 00.00; Dnevnik predstavlja i svojevrstan kult bivše SFRJ - svaka nacionalna televizija nekadašnjih republika SFRJ svoju udarnu informativnu emisiju i dan danas zove Dnevnik.

(TV) Sapunica - žanr TV programa; serija u mamutskom obliku (meri se, uglavnom, stotinama epizoda), trajanja do 45 minuta, sa zabavnim sadržajima; naziv sapunica datira iz vremena radijskih drama u nastavcima, koje su se tako nazivale jer su sponzori bili proizvođači kućne hemije;

SECAM - fr. Séquentiel Conleur á Memoire; standard za prenos slike u boji izmuljen u Francuskoj, tvorac Anri de Frans; danas se koristi u Francuskoj, francuskim kolonijama, Rusiji (bivšem SSSR) a nekada i u DDR; srodni pojmovi »PAL i »NTSC;

(TV) Serija - žanr TV programa, koji podrazumeva svaki igrani program u nastavcima; poliseman termin: serija emisija, igrana serija; traje više od 30 minuta, što ga razlikuje od »komedije situacije (»sitcom); granica između žanra serija i »sapunica nije jasna, s tim što se sapunica uzima za program lošijeg kvaliteta;

Sitkom (komedija situacije) - engl. situation comedy; serije, često kontroverzne, određenog profila i izabran»serija, »sapunica), ovaj ne prati fabulu, već je svaka epizoda za sebe;e teme, nekad veoma dugotrajne i popularne, ali uvek traju do 30 minuta; kritikuje stereotipe, navike pojedinaca, društva i sl, ismeva određeni društveni sloj; za razliku od ostalih srodnih žanrova (

Skremblovan TV signal - kodiran signal, prebačen u neki drugi oblik sa ciljem da ne bude pristupačan; primena naročito u sistemu satelitske televizije;

Srbija danas (Hronika Srbije danas, Program Ovo je Srbija) - regionalni program RTS, koji se priprema u TV Beograd i odatle emituje; okuplja regionalne TV centre, uključene u rad RTS - kao dopisništva ili TV centri;

Studio - višeznačan pojam; u TV rečniku - prostorija, objekat u kojem se snimaju programi; jedan u lancu objekata za realizovanje programa - pored kontrole, audio i video režije, fundusa i sličnih objekata; prostorija opremljena posebnom tehnikom, osvetljenjem, kamerama, scenografijom i sl; sektor koji je zadužen za održavanje reda u studiju je tehničko vođstvo; RTB poseduje prema nomenklaturi 11 studija, a prema stvarnom stanju stvari TVB pripadaju studiji III, VI, VIII, IX i XI;

S(uper) VHS - usvršeni VHS format; opseg slike je 5 Mhz, horizontalna rezolucija na Super VHS uređaju iznosi preko 400 linija;

PAL - engl. Phase Alternation Norm; kolor tv sistem razvijen 1967. u Nemačkoj, izumitelj Valter Bruh; koristi 625 linija u RGB kolor modusu (»RGB = red, green, blue), od kojih su 576 iskorišćene za sliku, a ostatak za dodatne informacije o slici; primenjuje se u Evropi i predstavlja najsavršeniji od tri glavna kolor TV standarda (up. »NTSC, »SECAM); usavršavanjem ovog sistema stvoren je 1993. u Nemačkoj PAL + (ili PAL Plus) a pokretači su bili nemački nacionalni TV emiteri ZDF i ARD i firme Grundig, Philips, Nokia, Thomson - uglavnom primenjen u satelitskoj televiziji;

Piksel - engl. pixel (od picture element); osnovna jedinica iz koje nastaje slika; tačka određene boje;

Play back - engl. izraz; snimanje kod kojeg se koristi unapred snimljen zvuk, koji se za vreme snimanja reprodukuje;

Prenos (televizijski) - direktno, uživo emitovanje nekog programa; uglavnom programi koje TV stanica emituje uživo sa prostora trećeg lica: sportsko-rekreativne, zabavno-muzičke i druge prirode;

Program za inostranstvo (Satelitski program) - satelitski prigram TVB-RTS, koji se emituje od 1991. godine; program uređuje Redakcija Programa za insotranstvo, a unutar nje se proizvode programi koji se, uglavnom, ne emituju na zemaljskim kanalima TVB; program sadrži informativne, zabavne, kulturno-istorijske i edukativne programe, kako iz novije, tako i iz stare produkcije TVB;

Programi TVB (Kanali TVB) - tri zemaljska i jedan satelitski program: Prvi program (startovao 1958), Drugi program (startovao 1971), Treći kanal (startovao 1989) i Satelitski program, odn. Program za inostranstvo (startovao 1991);

NTSC - eng. National Television System Committee; sistem kolor TV razvijen 1953. i danas zastupljen u SAD i Japanu; koristi 525 linija u sekundi (»PAL koristi 625 linija); najlošiji u poređenju sa sistemima »PAL i »SECAM - slika je izuzetno slaba, osetljiva a smetnje su česte;

Mica i Mikica - najstarija sačuvana drama TVB; najstariji sačuvani program srpske televizije; sačuvanih 14 minuta TV komedije realizovane po pričama Stevana Sremca u režiji Vladimira Petrića i Jovana Konjovića i emitovane 23. oktobra 1961. godine;

Monitor - profesionalni uređaj koji prikazuje sliku a od regularnog televizora se razlikuje u tome što ne poseduje tjuner;

MPEG - engl. za Moving Picture Experts Group; grupa standarda za kompresiju pokretne slike; MPEG 1 koristi protok od 1,5 Mbps (Mega bits per second), brzinu CD-Roma; MPEG 2 podržava kvalitetnije snimke (od 2 do 10 Mbps) i koristi se kao format u satelitskom emitovanju i u kodiranju snimka za DVD;

Kajron - TV termin za svaki natpis na ekranu; kajronu su srodni »krol i »telop;

Kanali TVB (Programi TVB) - tri zemaljska i jedan satelitski program: Prvi program (startovao 1958), Drugi program (startovao 1971), Treći kanal (startovao 1989) i Satelitski program, odn. Program za inostranstvo (startovao 1991);

Komedija situacije (sitkom) - engl. situation comedy; serije, često kontroverzne, određenog profila i izabrane teme, nekad veoma dugotrajne i popularne, ali uvek traju do 30 minuta; kritikuje stereotipe, navike pojedinaca, društva i sl, ismeva određeni društveni sloj; za razliku od ostalih srodnih žanrova (»serija, »sapunica), ovaj ne prati fabulu, već je svaka epizoda za sebe;

Krol - TV termin (engl. crawl) za svaki natpis na ekranu koji se kreće - obično sa desne strane ekrana na levu, ili s donje na gornju; krolu su srodni »kajron i »telop;

Kviz - žanr televizijskog programa; označava svaku emisiju zabavno, odnosno edukativnog, takmičarskog karaktera; prva takva emisija emitovana je 31. maja 1938. u Britaniji (BBC); prema teoriji TV žanra postoje četiri osnovna vida kvizova: specijalizovan, intelektualan, sa slavnim ličnostima i populistički;

Indirekt - kultna sportska emisija TVB; emitovana od sedamdesetih do kasnih devedesetih godina; jedno od najpoznatijih lica Inditekta je Marko Marković; Indirekt je pratio sva sportska dešavanja u SFRJ/SRJ, imao relevantne goste, a bio je pripreman u Sportskoj redakciji Informativnog programa TVB;

Inserter - TV izraz za zaštitni znak TV stanice, koji se insertuje u toku TV programa; logo TV kanala;

Internet - najveći svetski informacioni sistem; osnovan 1969. u američke vojne i odbrambene svrhe da bi od 1993. doživeo potpunu ekspanziju - do sredine devedesetih bilo je oko 13000 regionalnih svetskih kompjuterskih mreža na Internetu; od 1996. i u Srbiji; napomena: reč Internet se prema pravopisu mnogih jezika (i srpskog) piše velikim slovom

HDTV (High definition Television) - televizija visoke definicije; TV standard boljeg kvaliteta slike i zvuka od poznatih sistema »PAL, »SECAM i »NTSC; glavna karakteristika jeste u formatu slike, koji sa standardnih 4:3 prelazi u 16:9, a broj linija koje se prostiru po ekranu je povećan na 1250 (za razliku od PAL - 625, NTSC - 525) - što daje oštriju, precizniju sliku; prvi pokušaji u Evropi vezuju se za Olimpijske igre u Barseloni 1992; produkcija u HDTV standardu je za oko 25% skuplja od obične, PAL, produkcije i zbog toga je 1993. Philips, kao jedan od pokretača ovog sistema, objavio da više neće proizvoditi HDTV prijemnike; ipak, ekspanzija je u toku;

Herc - Hz; jedinica za frekvenciju; predstavlja broj oscilacija u sekundi; 1Hz = 1 oscilacija/1 sekunda; 1 MHz = 1 000 000 Hz, 1GHz = 1 000 000 000 Hz;

Hi-Fi - dobar kvalitet snimka - "najsličniji" originalu, koji na akustičnim uređajima reprodukuje zvuk od 20 do 20 000 Hz;

Hroma ki - engl. chroma key; elektronski efekat koji se koristi u televiziji u boji; dva izvora (dve kamere) se kombinuju, tako što se sadržaj jedne urezuje u sadržaj druge; u upotrebi je plava boja, tako da se sve što je plavo posaje ono što je sadržaj drugog izvora; dosta se koristi u informativnim emisijama, zabavnim i drugim programima;

Foršpan - nem. Vorspann; forma određenog trajanja, kojom se nešto najavljuje - često kao reklama za neki program ili film; sastavljen iz najatraktivnijih sekvenci, čiji je najosnovniji cilj da reklamira određeni sadržaj;

Frejm sinhronajzer - engl. frame sinchronizer; uređaj koji nasinhronizovani video signal čuva u memoriji, a potom ga očitava; koristi se za sinhronizovanje većeg broja eksternih signala sa signalima u okviru TV centra i za presnimavanje materijala sa neprofesionalnog na profesionalni magnetoskop

Eutelsat - nem. Europäische Telekommunikations-Satelliten-Organisation; satelit lansiran u TV i telekomunikacione svrhe 1977; izuzetno popularan evropski satelit (na njemu i TVB-RTS emituje svoj program); tokom devedesetih Eutelsat se širio novim satelitima HOT BIRD 1, 2 i 3;

D2-Mac - eng. Multiplexed Analogue Components; jedan od standarda kolor TV; u upotrebi u satelitskoj TV od 1989;

Decibel - jedinica mere zvuka kojom se izračunava pojačanje ili slabljenje tonskog signala; skraćeno dB; čovek čuje u rasponu od 4 dB do 130 dB, kada se javlja bol;

Dekoder - elektronski uređaj kojim se signal prebacuje iz trenutnog (kodiranog) u željen (dekodiran) oblik; dekoder je i uređaj kojim se koristi i u satelitskoj televiziji da bi se signal deskremblovao;

Desk - popularni TV žargon za glavnu prostoriju Informativnog programa TV stanice; najčešće definisan kao "mesto gde pristižu vesti";

Dnevnik (Televizijski Dnevnik, TVD) - glavna informativna emisija TVB; emituje se od 23. avgusta 1958; prvobitno emitovan u 20.00, a potom uvedeni i novi termini - 17.00, 19.30 (sa termina od 20.00 sati na 19.30 prešlo se 1. oktobra 1974) i 22.30; poslednji Dnevnik, Dnevnik 3, od kraja 2002. se emituje u 23.00, a od kraja 2004. od 00.00; Dnevnik predstavlja i svojevrstan kult bivše SFRJ - svaka nacionalna televizija nekadašnjih republika SFRJ svoju udarnu informativnu emisiju i dan danas zove Dnevnik.

(TV) drama - u književnosti jedan od tri književna roda, u TV umetnosti žanr, prvobitno nastao i razvijen na radiju, a potom prenešen na televiziju; TVB neguje tradiciju TV drame od svog prvog dana eksperminentalnog emitovanja (23/08/1958); najstariji sačuvan snimak u posedu TVB je upravo drama - »Mica i Mikica iz 1961;

Drugi program - program TVB koji se emituje od 31. decembra 1971. godine; prvi TV kanal u boji u bivšoj SFRJ; osmišljen kao program na kojem se emituju kulturni sadržaji, sport, zabava.

DVC - eng. Digital Video Cassette; kaseta za digitalni kamkorder; traka je veličine 6,35 mm; da bi se slika sačuvala samo se svaka druga slika digitalizuje; sistem sličan MPEG; od 1996. profesionalni standard;

C format - jednoinčna traka korišćena u TV snimanju i reprodukovanju; na traci se nalaze tri (negde i četiri) audio kanala, video tragovi i kontrolni trag; magnetoskope C formata proizvodile su firme Sony (oznaka BHV) i Ampex (oznaka VPR);

Beogradska hronika - informativna emisija Redakcije Beogradskog programa Informativnog programa TVB; emituje se od 1979. godine; prati Beograd i beogradski život; srodna emisija je Jutarnji program TVB;

Beta - sistem za snimanje i reprodukovanje TV programa; razvijen u kući Sony 1978; traka je iste veličine kao i »VHS - 12,65 mm; dimenzije kasete su 156x25x96; nekada služio i kao kućni video sistem, ali od kada je lansiran sistem »VHS, se sve više povlači; danas se i dalje koristi u profesionalne svrhe;

0 Comments:

Post a Comment

<< Home